Je bent hier: home > blog

Waarom eten volgens de seizoenen altijd een goed idee is!

26 Jun 2017, door Nicke Smeets Sfeerbeeld voor Waarom eten volgens de seizoenen altijd een goed idee is!

Yes! Het is weer zomer: tijd voor aardbeien. En we hebben net een paar maanden kunnen genieten van het witte goud: asperges. Gestoken uit de volle grond, een ingeburgerde Nederlandse culinaire traditie, maar met een hele praktische oorsprong. Hoezo dat? Vraag het maar aan je oma. Asperges zijn in de andere maanden niet te betalen. En aardbeien hebben niet voor niets de bijnaam zomerkoninkjes. In de andere maanden moeten ze van ver komen en zijn ze vaak hard of hartstikke smakeloos. Hoe kan dit? Wat zijn ‘seizoensgroenten’ en waarom is het niet alleen lékkerder, maar ook béter om die te eten?

Gezonder: mooi rood is nog niet rijp
Groenten en fruit uit het seizoen. Wat betekent dit nou? Want je kunt al dat gezonds toch het hele jaar door kopen, dan is het toch gewoon altijd in het seizoen? Het is tenslotte ergens op de aardbol altijd wel ergens zomer, lente, winter of herfst? Dus daar kunnen die groenten- en fruitsoorten prima lekker in hun ideale seizoen groeien?

Ja, dat is helemaal waar, maar er zit wel een venijnig addertje onder het gras. Als je bijvoorbeeld tomaten in Egypte kweekt, dan moeten ze nog helemaal naar Nederland vervoerd worden. Dit kost niet alleen brandstof (en arbeidsuren, etc.), maar vooral ook tijd. Om ervoor te zorgen dat de tomaten niet overrijp in onze supermarkten terecht komen, worden ze al geoogst voordat ze volledig zijn doorgerijpt. Nu hoor ik je denken: nou en? Ze rijpen onderweg toch wel? Helaas. Niets is minder waar. Het klopt dat de tomaten uiteindelijk wel mooi rood in schappen liggen, maar ze zijn verre van echt rijp.

Wanneer zijn groenten en fruit dan wel rijp? En wat gebeurt er tijdens het rijpingsproces? Bij de rijping van groenten en fruit worden de meeste vitamines en mineralen ontwikkeld. Dus hoe beter een stuk fruit gerijpt is, hoe gezonder deze voor jou wordt. En laat deze rijping nu net pas plaatsvinden aan het einde van de groei. In de laatste vijf á tien dagen voordat een product ideaal gezien klaar is voor de oogst, ontwikkelen de meeste vitamines zich pas. Wanneer je groenten en fruit van ver koopt, dan zijn deze vaak geoogst vóórdat de doorrijping heeft kunnen plaatsvinden. Gevolg? Minder ontwikkeling van vitamines, en dus een groente die of stuk fruit dat een aanzienlijk lagere gezondheidswaarde heeft.

Koop je groenten die in de volle grond in Nederland (of de Benelux, of zelfs Europa) geteeld zijn, dan is de afstand én de tijd ‘van grond tot mond’ zo kort mogelijk en hoeven groenten en fruit dus niet veel te vroeg te worden geoogst. Een appel die gisteren is geplukt kan morgen al bij je in de fruitmand liggen. Dit kan natuurlijk alleen ín het seizoen, zodat de klimatologische omstandigheden hier optimaal zijn voor het plantje om zijn werk te doen. Vandaar dus dat het écht gezonder is om je groenten en fruit ín het (lokale) seizoen te kopen.

Hoe let je hierop? Er zijn op het internet tal van seizoenskalenders te vinden, die je precies vertellen wat er wanneer in het seizoen is. Een uitgebreide en betrouwbare optie is de groente- en fruitkalender van onafhankelijke voorlichtingsorganisatie MilieuCentraal.


Goedkoper: zonlicht kost niets
Oké, groenten en fruit uit het seizoen eten is dus gezonder. Maar hoe kan het dat het ook goedkoper is? Het antwoord op die vraag is eigenlijk heel logisch. Enerzijds is het gewoon veel goedkoper om groenten en fruit te telen in het seizoen waarin ze het beste groeien, omdat boeren dan zo min mogelijk kunstmatige ingrepen hoeven uit te voeren. Ga maar na. Tomaten hebben heel veel warmte, water en zonlicht nodig om smaakvol rijp te worden. Wanneer je die in de winter wilt telen, dan heb je onder andere een constant verwarmde kas nodig. De kosten hiervoor wordt natuurlijk gewoon doorberekend in de prijs. Gevolg? Duurdere tomaten.

Dan teel je de tomaten toch op een plaats in de wereld waar het klimaat ideaal is voor tomaten? Dit zou je kunnen doen, maar dan moeten de tomaten natuurlijk nog naar Nederland vervoerd worden. Ook dit is niet gratis. De kosten voor het vervoer worden ook gewoon doorberekend in de prijs en hierdoor zal de prijs van tomaten uit Egypte dus duurder zijn dan tomaten uit Nederland – mits uit het seizoen. We gebruiken in dit voorbeeld tomaten, maar dit geldt natuurlijk voor alle groenten- en fruitsoorten.

Hoe zie je dan dat iets dichtbij huis geteeld is? Het is gelukkig verplicht in Nederlandse supermarkten om de herkomst van verse groenten en fruit op het label te vermelden. Je hoeft hiervoor geen uitgebreid internetonderzoek te doen, gewoon goed kijken naar de prijskaartjes in de supermarkt!


Duurzamer: minder kunstgrepen = minder (milieu)kosten
De stap naar duurzaamheid is nu snel gemaakt. Wanneer je groenten en fruit teelt in het seizoen waarin ze van nature het makkelijkste groeien, dan hoef je dus geen kunstmatige ingrepen te doen om groei te bevorderen. Er zijn geen kassen nodig, deze hoef je dus niet te verwarmen en ook kunstmest is niet nodig. Het zonlicht doet al het werk!

Daarnaast hoeven je smakelijke mineralenpakketjes en sappige vitaminebommetjes niet van duizenden kilometers ver te komen, wat ook de transportkosten en de verbruikte brandstof tot een minimum beperkt. Het eten van groenten en fruit uit het seizoen zorgt er dus voor dat je op meerdere manieren het energieverbruik en de daarbij onvermijdelijke CO2-uitstoot terugdringt. Het is dus écht gezonder, goedkoper én duurzamer!


Beeld: Aardbeien en veldbloemen van de Amelis'Hof door Kasper van Es