Je bent hier: home > blog

Waarom klimaatverandering niet snel genoeg gaat

5 Jul 2017, door Gea-marit Dekker Sfeerbeeld voor Waarom klimaatverandering niet snel genoeg gaat

Een ingewikkeld probleem

Duurzaam leven is hip en steeds meer mensen doen eraan mee. Ook van mijzelf zou ik best durven zeggen dat ik duurzaam leef. Tenminste, ik probeer het en vanuit het principe ‘alle kleine beetjes helpen’ probeer ik mijn levensstijl zo groen mogelijk in te richten. Maar toch leef ik vaak lang niet zo groen als ik eigenlijk zou willen. Zo vlieg ik ook de wereld over of douche ik soms veel langer dan nodig is. Ik weet misschien wel dat ik het eigenlijk niet zou moeten doen, maar toch doe ik het. Hoe kan het dat ik hier lang niet de enige in ben en het soms lastig is om altijd maar groen door het leven te gaan? En hoe kan het dat er zelfs wereldleiders zijn die klimaatverandering nog ontkennen? Duurzame Week dook in de wereld van de psychologie en zocht het uit.

De antwoorden op de vragen hierboven zijn eigenlijk heel simpel: klimaatverandering is een te ingewikkeld en te groot probleem om adequaat mee om te kunnen gaan. Over het algemeen zijn mensen nu eenmaal niet zo goed in staat om dit soort grote, complexe problemen te overzien. Ga maar eens na: is klimaatverandering een economisch of politiek probleem? Je zou het ook als cultureel of technisch probleem kunnen definiëren. Tel daarbij op dat klimaatverandering alle landsgrenzen overstijgt wat maakt dat het lastig is om een schuldige, een verantwoordelijke of een oplosser aan te wijzen. Dit terwijl iedereen op aarde zijn aandeel heef. Of nee, dit dankzij het feit dat we allemaal ons aandeel hebben.


Een onzichtbaar proces

Psychisch gezien is het voor mensen dus lastig om een probleem dat zo groot is als klimaatverandering te overzien en dit wordt versterkt door het feit dat klimaatverandering zo langzaam gaat dat het haast onzichtbaar is. Het is een sluipend proces en de veranderingen zijn zo klein dat het gemakkelijk te ontkennen is. De haast onzichtbare gevolgen maken het lastig om kortetermijngelukjes zoals een vliegreisje of een lange warme douche af te slaan voor het grotere goed op de te lange termijn. Je zou het vliegreisje kunnen vergelijken met een snoepje dat je af moet slaan als je wilt afvallen. Wanneer klimaatverandering sneller zou gaan, is de kans dan ook groter dat we met z’n allen meer zouden doen om het tegen te gaan. Het zou niet meer ontkent kunnen worden omdat de gevolgen zichtbaar zijn.

Dat ik soms te lang douche of een vliegreisje boek, zou dus komen doordat ik niet goed om kan gaan met het fenomeen klimaatverandering en de gevolgen niet direct zichtbaar zijn. Zorgwekkend: want als we als mens het probleem van klimaatverandering niet begrijpen, hoe kunnen we het dan toch samen oplossen?


De oplossing

Hierop is het antwoord volgens psychologen ook niet moeilijk. De manier waarop klimaatverandering en de gevolgen hiervan in beeld worden gebracht zouden anders moeten. Inderdaad; als ik aan klimaatverandering denk schieten beelden van ronddobberende ijsberen op te kleine ijsschotsen door mijn hoofd. Of ik zie een dor en doods landschap in Afrika voor me. Door de problemen op deze manier zichtbaar te maken, worden we bang. We zien in dat het allemaal geen zin meer heeft, dat ‘alle kleine beetjes toch niet helpen’. De ijsschots van de ijsbeer zal niet meer groter worden en er valt nog steeds geen regen in Afrika.

De oplossing? Het laten zien van andere verhalen en andere beelden. Verhalen over hoe het ook kan, over hoe het eigenlijk zou moeten. Beelden over de helden die het al goed doen, beelden van successen. Door klimaatverandering op deze positieve manier in beeld te brengen kunnen we in actie komen. En dat is precies wat Duurzame Week ook doet: we geven zichtbaarheid aan alle duurzame successen van Utrecht! Dat wil jij toch ook zien?!